Mô hình 4Is là gì? 4 bước từ mục tiêu đến ý tưởng campaign

Ảnh bìa bài Mô hình 4Is là gì: bốn khối màu đỏ, xanh, vàng, đen xếp bậc thang theo phong cách Bauhaus, tượng trưng cho 4 bước

Mô hình 4Is là bốn bước lập kế hoạch cho một campaign: Intention (mục tiêu), Issue (vấn đề), Insight (sự thật ẩn sâu) và Idea (ý tưởng). Đi đúng thứ tự giúp ý tưởng sáng tạo bám vào vấn đề thật của khách hàng.

Bài này dành cho người làm marketing, brand và sáng tạo nội dung đang lập brief cho một chiến dịch. Bạn sẽ thấy cách xác định từng bước và các ví dụ thương hiệu đi kèm.

Tóm tắt nhanh

  • Intention: xác định mục tiêu kinh doanh, mục tiêu marketing, rồi mục tiêu về con người.
  • Issue: tìm vấn đề cốt lõi bằng câu hỏi tại sao, rồi xếp vào 1 trong 5 nhóm.
  • Insight: sự thật ẩn sâu, giúp tăng giá trị cảm nhận hoặc thay đổi hành vi.
  • Idea: kể một câu chuyện gắn với insight.
  • Phần ví dụ thực tế có chiến dịch Tree planting của Panasonic.

Mô hình 4Is là gì?

Mô hình 4Is là khung bốn bước đi từ mục tiêu đến ý tưởng truyền thông. Mỗi bước trả lời một câu hỏi: muốn gì, vướng ở đâu, khách nghĩ gì và kể câu chuyện nào.

Mô hình 4Is gồm 4 bước: Intention là mục tiêu, Issue là vấn đề, Insight là sự thật ẩn sâu và Idea là ý tưởng
Bốn bước của mô hình 4Is. Ảnh: Nhung Pham – nhungpham.vn

Bước 1. Intention là gì? Xác định mục tiêu

Intention là mục tiêu của campaign. Trước khi làm bất kỳ campaign nào, marketer cần xác định mục tiêu này.

Từ mục tiêu kinh doanh, bạn xác định mục tiêu marketing. Từ đó bạn xác định mục tiêu về con người: thay đổi hành vi, nhận thức hoặc thái độ về một vấn đề, sự vật, hiện tượng.

Ví dụ, thương hiệu A muốn tăng 10% doanh số bằng nguồn tăng trưởng bên ngoài. Mục tiêu marketing sẽ là thâm nhập thị trường. Mục tiêu campaign brand awareness là thay đổi nhận thức: khi muốn mua hàng X, khách nghĩ tới thương hiệu A.

Bước 2. Issue là gì? Xác định vấn đề cốt lõi

Issue là vấn đề cốt lõi, nguyên nhân gốc rễ của mọi vấn đề khác. Bạn hỏi “tại sao” liên tục đến khi không hỏi được nữa thì sẽ ra vấn đề cốt lõi.

Ví dụ, thang máy đi chậm. Nguyên nhân có thể là lỗi vận hành, lỗi cơ sở vật chất, hoặc do đứng trong thang máy nhàm chán nên cảm giác lâu hơn. Nếu bạn xác định là do nhàm chán, cách giải quyết sẽ khác hẳn so với vấn đề chất lượng thang máy.

5 nhóm vấn đề cơ bản

5 nhóm vấn đề thương hiệu thường gặp khi tìm Issue trong mô hình 4Is: nhận biết, liên quan, giá trị, tin tưởng, hành động
Năm nhóm vấn đề giúp bạn xác định Issue. Ảnh: Nhung Pham – nhungpham.vn
  • Nhóm 1. Chưa có liên tưởng, nhận biết: khách không biết thương hiệu tồn tại, hoặc thấy thương hiệu không nổi bật.
  • Nhóm 2. Chưa thấy dành cho mình: khách không thấy liên quan, không thấy thương hiệu thú vị, hoặc tính cách không hợp với mình.
  • Nhóm 3. Đánh giá thấp hoặc chưa hiểu giá trị: chưa đặt đúng bối cảnh, phức tạp, khó hiểu hoặc đã có định kiến.
  • Nhóm 4. Chưa tin tưởng: chưa thấy thương hiệu phổ biến, nhận thức sai lệch, chưa thấy người thật, việc thật.
  • Nhóm 5. Chưa hành động: chưa đủ động lực, có rào cản tâm lý, chưa có cơ hội hoặc chưa biết làm thế nào.

Bước 3. Insight là gì? Cách tìm insight hay

Insight là sự thật quan trọng ẩn sâu, được phát hiện nhờ phân tích dữ liệu về xu hướng thị trường, khách hàng và môi trường xung quanh. Insight giúp doanh nghiệp giải quyết vấn đề và tạo ra ý tưởng truyền thông.

Một insight hay là insight giúp brand có ý tưởng sáng tạo hấp dẫn, thú vị. Bạn có hai hướng tìm insight: tăng giá trị cảm nhận hoặc thay đổi hành vi.

3.1. Tăng giá trị cảm nhận

Cách làm Giải thích và ví dụ
Đặt bối cảnh Bạn trả lời: ai, với ai, khi nào, ở đâu, dùng với cái gì, tại sao, mang lại cảm xúc gì, giải quyết vấn đề gì. Ví dụ quảng cáo lẩu tự sôi của Omachi dùng bối cảnh đi du lịch nơi xa xôi, muốn ăn món hoành tráng cùng bạn bè.
Hiệu ứng khung hình Điều quan trọng không phải thương hiệu mang giá trị gì, mà là điều gì làm tăng giá trị cho thương hiệu. Bạn chọn hình ảnh, câu chuyện, màu sắc, chất liệu hay cảm xúc để tạo giá trị đó. Ví dụ bao bì dầu gội Dove có dáng thon gọn, mềm mại, hợp với phái nữ.
Tính liên quan Bạn nghiên cứu khách hàng, cá nhân hóa, hoặc gắn với văn hóa và bối cảnh xã hội để khách thấy thân thuộc và thuộc về. Ví dụ Heineken gắn với tiệc tùng, sự tận hưởng và niềm vui của giới trẻ.

Theo Tversky và Kahneman (1981), cùng một thông tin có thể dẫn tới lựa chọn khác nhau khi được trình bày như được hoặc mất. Đó là nền tảng của hiệu ứng khung hình.

3.2. Thay đổi hành vi

Hành vi mua hàng khó phá vỡ vì ba hiệu ứng sau.

  • Hiệu ứng cam kết: khi đã cam kết với một thứ, ta trân trọng nó và sợ mất nó.
  • Hiệu ứng chú ý: ta chỉ chú ý tới điều quen thuộc, và có thể quy chụp mọi thứ về điều quen thuộc đó.
  • Hiệu ứng quen thuộc: ta dễ chấp nhận thứ quen thuộc, khó chấp nhận thứ mới.

Để thay đổi hành vi, brand cần phá vỡ liên kết cũ, tận dụng hiệu ứng chú ý, và đánh vào sự nhàm chán hoặc khát khao tìm cái mới. Có ba hướng.

3.2.1. Tăng động lực

  • Make it popular: Làm khách nghĩ sản phẩm đang được ưa chuộng khắp nơi.
  • Make it meaningful: Làm khách thấy brand có ý nghĩa với mọi người.
  • Make it identical: Làm khách thấy hành động này thể hiện cá tính, giá trị của họ.
  • Make it fun: Làm khách tin hành động này thú vị, hấp dẫn.
  • Make it safe: Làm cho việc mua hàng an toàn: khách không mất mặt, mất lòng hay mất công sức.

Ví dụ: Panasonic có chiến dịch Tree planting, mỗi sản phẩm trong chuỗi giá trị sức khoẻ toàn diện được mua thì trồng 1 cây xanh tại Việt Nam. Nike gắn với thể thao và sự năng động. Durex giao hàng kín đáo, hộp ngoài không có logo, nên khách không ngại đặt mua.

3.2.2. Giảm trở lực

  • Make it easy: Giúp khách mua hàng dễ dàng hơn, ví dụ mở chuỗi cửa hàng nhỏ ở nhiều nơi.
  • Make it understandable: Giúp khách hiểu brand và giá trị, ví dụ giải thích các hạng mục của bảo hiểm.
  • Make it familiar: Gắn hành vi mới với hành vi quen thuộc đang diễn ra.

Ví dụ: Trung Nguyên mở xe bán cà phê di động tại cây xăng để khách mua trong lúc chờ đổ xăng.

3.2.3. Tạo trợ lực

  • Make it authority: Tác động tới người có tầm ảnh hưởng, ví dụ book KOL làm đại sứ thương hiệu.
  • Make it right-time: Chọn thời điểm khách dễ thay đổi nhất, ví dụ dịp lễ tình nhân.
  • Make it regular: Gắn thương hiệu với một hành động xảy ra thường xuyên.
  • Make it urgent: Cho khách thấy hậu quả nếu không hành động ngay, ví dụ deal chỉ có vào khung giờ vàng.

Ví dụ: Cool Air có quảng cáo “Sảng khoái tinh thần, bình tĩnh lái xe”. Sàn thương mại điện tử chạy deal vào 0h-2h, 9h-12h, 12h-14h và 18h-20h.

Bước 4. Idea là gì? Biến insight thành ý tưởng

Idea là cách thể hiện insight sao cho hấp dẫn, thú vị. Từ insight, bạn sáng tạo kể một câu chuyện gắn liền với insight đó. Câu chuyện làm insight có hình hài, sắc thái và cảm xúc, nên sống động hơn với người xem.

Ví dụ thực tế: mình áp dụng 4Is cho social campaign 2024 của Pin Panasonic

Trong social campaign năm 2024 của Pin Panasonic, mình phân tích như sau:

Bước Nội dung
Intention Tăng nhận diện Pin Panasonic Alkaline với người dùng.
Issue 1 Pin hết thường hết luôn, không báo trước. Khi pin hết vào lúc quan trọng, khách hàng bực mình và bỏ lỡ những khoảnh khắc đáng nhớ. Khách hàng thường không rõ về chất lượng pin.
Insight Khách hàng cần 1 loại pin có năng lượng bền bỉ để không phải thay pin thường xuyên
Idea Tạo những tình huống hết pin đúng lúc quan trọng, để khách nhận thấy nên dùng Pin Panasonic với thông điệp “Năng lượng bền bỉ gấp 12 lần”.

Một ví dụ khác: chiến dịch Tree planting

Chiến dịch Tree planting của Panasonic là ví dụ cho nhóm “tăng động lực” ở bước Insight.

Nguyên tắc Cách áp dụng
Insight (Make it meaningful) Khách thấy thương hiệu có ý nghĩa với mọi người khi mua hàng.
Idea Với mỗi sản phẩm trong chuỗi giá trị sức khoẻ toàn diện được mua, 1 cây xanh được trồng tại Việt Nam.

Bài học: đi từ mục tiêu tới vấn đề, rồi mới tới insight và ý tưởng, thì ý tưởng sáng tạo luôn có lý do tồn tại.

Đọc thêm trên blog

Bạn đọc Marketing căn bản: hiểu đúng, làm đúng để nắm nền tảng. Bạn xem Quảng cáo thế nào là hiệu quả để biết khi nào quảng cáo thành công. Bạn đọc thêm Brand health check để tìm vấn đề của thương hiệu bằng dữ liệu.

Câu hỏi thường gặp về mô hình 4Is

Mô hình 4Is là gì?

Mô hình 4Is gồm bốn bước lập kế hoạch campaign: Intention (mục tiêu), Issue (vấn đề), Insight (sự thật ẩn sâu) và Idea (ý tưởng).

Insight là gì?

Insight là sự thật quan trọng ẩn sâu, được phát hiện nhờ phân tích dữ liệu về thị trường, khách hàng và môi trường xung quanh.

Làm sao tìm vấn đề cốt lõi (Issue)?

Bạn hỏi “tại sao” liên tục cho đến khi không hỏi được nữa. Câu trả lời cuối cùng là vấn đề cốt lõi, rồi bạn xếp nó vào một trong 5 nhóm vấn đề.

Vì sao khó thay đổi hành vi mua hàng của khách?

Khách hàng bị giữ lại bởi hiệu ứng cam kết, hiệu ứng chú ý và hiệu ứng quen thuộc. Họ trân trọng thứ đã chọn và chỉ chú ý tới thứ quen thuộc.

Kết luận

Mô hình 4Is giúp bạn đi từ mục tiêu tới ý tưởng theo một chuỗi logic. Bạn bắt đầu bằng mục tiêu rõ, tìm vấn đề cốt lõi, rồi mới săn insight.

Nguồn tham khảo: Simply Psychology – Framing effect (nhắc tới nghiên cứu Tversky và Kahneman, 1981).

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *