Các nguyên tắc marketing dưới đây (7 nguyên tắc cơ bản) giúp bạn đi đúng hướng khi lập kế hoạch marketing, thực thi chiến lược hay viết content mạng xã hội. Mình tóm lược từ những ý của Byron Sharp trong cuốn How Brands Grow, kèm cách mình hiểu và áp dụng.
Lưu ý: đây là bản tóm lược theo cách hiểu của mình, không phải trích nguyên văn. Cách đặt tên từng nguyên tắc có thể khác với sách gốc.
Tóm tắt nhanh
- Tiếp cận tối đa mọi nhóm khách, kể cả khách mua ít và chưa mua.
- Dễ mua về cả vật lý lẫn tâm lý.
- Gây chú ý, xây trí nhớ gắn với hành vi mua.
- Dùng tài sản thương hiệu đặc trưng, nhất quán nhưng không nhàm.
- Đừng cho khách lý do để không mua.

1. Reach: tiếp cận tối đa khách hàng là gì?
Bạn tăng tiếp cận tới tất cả người dùng, cả ở điểm bán lẫn hoạt động truyền thông. Nhóm khách cần tiếp cận gồm khách trung thành, khách mua ít (light customers) và người chưa mua (non-customers).
2. Easy to buy: làm sao để khách dễ mua?
Có hai khía cạnh:
- Physical availability (tiếp cận vật lý): sự tiện lợi khi khách có nhu cầu mua. Ví dụ, nhiều khách chấp nhận đi xa đến một đại siêu thị nếu đi ô tô thuận tiện và mua được nhiều món trong một chỗ.
- Mental availability (tiếp cận tâm lý): thương hiệu có nhiều liên tưởng mạnh, lặp lại trong tâm trí để khách nhớ đến khi quyết định mua.
3. Get noticed: làm sao để quảng cáo được chú ý?
Quảng cáo hay trưng bày không có tác dụng nếu không gây chú ý. Người dùng thường không để ý và hay né quảng cáo. Vì vậy, bạn không chỉ truyền tải thông điệp mà cần tìm cách thu hút sự chú ý, ví dụ bằng sự liên quan, sáng tạo, giải trí hay đồng cảm.
4. Refresh and build memory structure: xây trí nhớ về thương hiệu thế nào?
Một quảng cáo hay và gây chú ý chưa chắc khiến khách nhớ đến thương hiệu, nếu nó không gắn với hành vi mua hay hành vi sử dụng. Bạn cần liên tục làm mới và xây các liên tưởng gắn thương hiệu với tình huống mua và dùng.
5. Distinctive brand assets: tài sản thương hiệu đặc trưng gồm gì?
Gồm logo, màu sắc, slogan, bối cảnh, giá trị. Các yếu tố này tạo sự tách biệt với thương hiệu khác và cần dùng lâu dài. Ví dụ, Coca-Cola gắn với màu đỏ, Pepsi gắn với màu xanh.
6. Be consistent, yet fresh: nhất quán nhưng vẫn mới là gì?
Thương hiệu sống lâu thường không phải do hay tái định vị, mà do được xây và duy trì đủ lâu để ở lại trong tâm trí khách. Khách thích nghe điều họ đã tin. Nếu muốn mới, bạn giữ thông điệp cũ và đổi cách diễn đạt.
7. Stay competitive: đừng cho khách lý do không mua
Làm khách nhớ và dùng thương hiệu đã khó, nhưng chỉ cần khách nhận ra một lý do không dùng là mọi thứ có thể đổ vỡ. Bạn nghiên cứu để phòng những lý do đó. Cẩn thận với sự khác biệt: đôi khi nó làm thương hiệu mất nhóm khách không trung thành với điểm khác biệt đó.
Ví dụ thực tế: mình áp dụng các nguyên tắc cho Pin Panasonic tại Việt Nam
Khi làm marketing cho thương hiệu Pin Panasonic tại Việt Nam, mình đã áp dụng các nguyên tắc này như sau:
| Nguyên tắc | Cách mình áp dụng |
|---|---|
| Chiến lược sản phẩm | Pin Panasonic Alkaline là hero product (sản phẩm chủ lực). Khách hàng biết đến Pin Panasonic nhờ sản phẩm này, nên mọi kênh truyền thông đều đẩy mạnh quảng cáo Alkaline như một sản phẩm chiến lược. |
| Reach | Quảng cáo phủ ở các kênh có độ phủ lớn trong phạm vi ngân sách: mạng xã hội, báo chí, tivi, quảng cáo ngoài trời, quảng cáo trên xe buýt và xe ô tô. |
| Distinctive brand assets | Linh vật sư tử LEO Panasonic, màu đỏ vàng của Pin Panasonic Alkaline, key message “Năng lượng bền bỉ” và đường cong hình học màu vàng. Các dấu hiệu này được giữ nhất quán ở mọi thiết kế, từ sản phẩm đến quảng cáo. |
| Stay competitive | Sản phẩm phủ rộng ở các tỉnh thành trên cả nước: kênh truyền thống như tạp hoá, cửa hàng điện, cửa hàng sách, cửa hàng thuốc, đến chuỗi siêu thị lớn nhỏ như AEON, Bách Hoá Xanh, Circle K, GS25. |
Bài học: khi mọi kênh cùng đẩy một sản phẩm chủ lực với cùng một bộ nhận diện, khách hàng dễ nhớ và dễ tìm thấy thương hiệu hơn.
Tự kiểm tra kế hoạch của bạn
| Nguyên tắc | Câu hỏi kiểm tra |
|---|---|
| Reach | Kế hoạch có chạm tới khách mua ít và người chưa mua không? |
| Easy to buy | Khách tìm và mua sản phẩm có dễ không? |
| Distinctive assets | Bỏ logo đi, khách còn nhận ra không? |
| Stay competitive | Khách có lý do nào để không mua không? |
Câu hỏi thường gặp về 7 nguyên tắc marketing
How Brands Grow là sách gì?
How Brands Grow là cuốn sách của Byron Sharp, giáo sư marketing tại Ehrenberg-Bass Institute, bàn về cách thương hiệu tăng trưởng dựa trên dữ liệu.
Mental availability và physical availability khác nhau thế nào?
Mental availability là mức độ thương hiệu được nhớ đến khi khách mua hàng. Physical availability là mức độ dễ tìm và dễ mua sản phẩm ở nơi khách đi qua.
Tại sao cần tài sản thương hiệu đặc trưng?
Logo, màu sắc, slogan hay nhân vật riêng giúp khách nhận ra và nhớ thương hiệu nhanh hơn, nhất là khi được dùng nhất quán trong thời gian dài.
Kết luận
Bảy nguyên tắc này giống xương sống giúp bạn đi đúng hướng và tránh lãng phí tiền. Bạn thử chấm kế hoạch hiện tại theo từng nguyên tắc để thấy phần còn thiếu.
Bạn thấy nguyên tắc nào đang thiếu nhất ở thương hiệu của mình?
Nếu bạn đang thử cách này và muốn trao đổi thêm, cứ nhắn cho mình. Mình rất vui được nghe câu chuyện của bạn.
Nguồn tham khảo: Byron Sharp – How Brands Grow (sách).

Mình là Nhung Pham (Phạm Thùy Nhung), làm marketing ở Hà Nội với 9 năm kinh nghiệm tại Panasonic Energy Việt Nam, Thien A Group, Vinalink Media và Apollo English. Mình làm cả chiến lược lẫn thực thi, từ trade marketing, thương mại điện tử đến ứng dụng AI trong marketing. Blog này là nơi mình ghi lại điều đã làm, đã học và đã đọc. Đọc thêm về mình · Liên hệ trao đổi



